Od 20 maja 2026 r. platformy internetowe pośredniczące w najmie krótkoterminowym, takie jak Airbnb czy Booking, zostaną objęte nowymi, jednolitymi obowiązkami wynikającymi z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1028 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych.

Rozporządzenie to ma charakter bezpośrednio obowiązujący i wzmacnia rolę platform
w systemie zapewniania przejrzystości rynku najmu krótkoterminowego, przy jednoczesnym wyraźnym ograniczeniu ich odpowiedzialności do obowiązków określonych wprost w przepisach.

Obowiązek uwzględniania numeru identyfikacyjnego jednostki

Jednym z kluczowych obowiązków platform internetowych pośredniczących w najmie krótkoterminowym będzie zapewnienie, aby - przed umożliwieniem wynajmującemu korzystania z ich usług - oświadczenie dotyczące obowiązku rejestracji jednostki (lokalu) było kompletne. W tym celu platformy są zobowiązane do dołożenia wszelkich starań,
w proporcjonalny sposób i przy użyciu zautomatyzowanych narzędzi, w szczególności wykazów udostępnianych przez państwa członkowskie.

W przypadku gdy wynajmujący oświadczy, że dana jednostka podlega procedurze rejestracji, a numer identyfikacyjny nie został przekazany, platforma powinna nie dopuścić do publikacji oferty do czasu uzupełnienia brakujących informacji. Jeżeli numer identyfikacyjny został przekazany, platforma powinna zapewnić jego widoczność w ofercie.

Usuwanie ofert na podstawie decyzji organu

W przypadku zawieszenia lub cofnięcia numeru identyfikacyjnego właściwe organy mogą, zgodnie z mechanizmami przewidzianymi w prawie krajowym oraz innych aktach prawa UE, kierować do platform internetowych nakazy dotyczące usunięcia lub zablokowania ofert. 

Raportowanie danych do organów publicznych

Platformy, które faktycznie pośredniczą w zawieraniu umów najmu krótkoterminowego, będą zobowiązane do regularnego przekazywania właściwym organom danych dotyczących działalności, w szczególności liczby noclegów, liczby najemców i kraju ich zamieszkania, wraz z numerem identyfikacyjnym jednostki, jej dokładnym adresem oraz adresem URL oferty, przy czym zakres tych danych ma charakter zamknięty. 

Zakres tych danych jest w pełni zharmonizowany na poziomie Unii Europejskiej i państwa członkowskie nie mogą go rozszerzać poza ramy rozporządzenia.

Interoperacyjność systemów

Rozporządzenie zobowiązuje państwa członkowskie do utworzenia pojedynczych cyfrowych punktów dostępu, a platformy do dostosowania swoich systemów w sposób umożliwiający przekazywanie danych w ustandaryzowanych formatach, z poszanowaniem przepisów o ochronie danych osobowych.

Sankcje

Państwa członkowskie są zobowiązane do ustanowienia skutecznych i proporcjonalnych sankcji za naruszenie obowiązków wynikających z rozporządzenia, w tym w szczególności obowiązków dotyczących przekazywania danych przez platformy internetowe pośredniczące w najmie krótkoterminowym. W Polsce obecnie trwają prace nad ustawą krajową, która ma uregulować kwestie pozostawione do decyzji państw członkowskich, w szczególności w zakresie organizacji systemu rejestracji, sankcji oraz ewentualnych dodatkowych wymogów dotyczących prowadzenia najmu krótkoterminowego. 

Podsumowanie

Rozporządzenie (UE) 2024/1028 wprowadza od 20 maja 2026 r. jednolite w całej Unii Europejskiej obowiązki po stronie platform internetowych pośredniczących w najmie krótkoterminowym. Obowiązki te koncentrują się przede wszystkim na zapewnieniu przejrzystości rynku poprzez mechanizmy rejestracyjne oraz raportowanie danych, przy jednoczesnym wyraźnym ograniczeniu odpowiedzialności platform do zakresu wprost wskazanego w przepisach.

Rozporządzenie (UE) 2024/1028 powoduje, że Platformy są zobowiązane do technicznego i organizacyjnego wsparcia systemu rejestracji, w szczególności poprzez ocenę kompletności oświadczeń wynajmujących, zapewnienie widoczności numerów identyfikacyjnych oraz regularne przekazywanie zharmonizowanego zestawu danych do właściwych organów. 

Autor tekstu: Maciej Olejnik